Adıyaman Kahta Haber Yazılımı

Adıyaman Kahta haber sitesi için yerel veriler

Bir Kahta haber sitesinin ulaşabileceği okur sayısı, bölgenin nüfusu ve yerleşim yapısıyla doğrudan ilişkilidir. Aşağıdaki veriler Kahta'da haber yazılımı ve yayın planı yaparken fikir verir.

Kahta, 136.769 kişilik nüfusuyla Adıyaman'ın 9 ilçesi arasında nüfus bakımından 2. sıradadır ve il nüfusunun yüzde 22,1 kadarını barındırır.

İlçede 25 mahalle ve 102 köy bulunur. En kalabalık mahalleler Girne (20.218), Yavuz Selim (13.003), Karşıyaka (9.331), Menderes (9.257), Hürriyet (7.671).

Kahta'da kullanılan posta kodları 02400 ile 02450 arasındadır; sabit hat telefon kodu ise Adıyaman genelinde olduğu gibi 0416'dır.

İlçe ve mahalle nüfuslarının en güncel hâli Türkiye İstatistik Kurumunun veri portalında yayımlanır. Mahallelerin posta kodlarını PTT posta kodu sorgulama sayfasından, il genelindeki resmî duyuruları Adıyaman Valiliği sitesinden takip edebilirsiniz.

Kahta hakkında

Kâhta (Süryanice: ܓܟܬܝ/ Gakhti [kh = h], Osmanlıca: کاخته, romanize: Kâhta, Osmanlıca: كولك, romanize: Kölük Kürtçe:Kolîk, Kürtçe: Kolîk), Adıyaman'ın il merkezinden sonra en büyük 2. ilçesidir. Nüfusu 132.303 kişidir. İlçenin 41 km kuzeyinde bulunan Nemrut Dağı tarihi ve kültürel eserlere ev sahipliği yapmaktadır.

Tarihçe

Kâhta'nın geçmişi sabah medeniyetinin doğuş yeri olan Mezopotamya'ya yakın olması nedeniyle tarih öncesi dönemlere kadar uzanmaktadır. Bulunduğu coğrafî konum nedeniyle tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar sayısız medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Yörede yapılan arkeolojik kazılardan elde edinilen eser ve bulgular ile günümüze intikal eden canlı tarihi bulgular en belirgin kanıtlardır. Paleolitik, neolitik, kalkolitik dönem ve tunç devrine ait elde edilen eserler Adıyaman müzesinde sergilenmektedir. MÖ 2000 yıllarında Kommagene Krallığının kuruluşuna kadar (MÖ 69) Hititler, Mitanniler, Aramiler, Asurlular, Geç Hititliler, Persler, Makedonyalı Büyük İskender'in hakimiyeti ve Roma imparatorluğu egemenliği hüküm sürmüştür.

Bölge kültürüne yön veren Kommagene Krallığı bugün dünyanın sekizinci harikası olan ve dünyanın en güzel güneş batımı manzarasına sahip Nemrut Dağı'ndaki dev heykelleri ve ilçedeki diğer tarihî eserleri bırakmıştır. 142 yıl yörede hüküm süren ve bugünlere intikal eden eserleri bırakan Kommagene Krallığı, iki kez Roma İmparatorluğu'nun kuşatmasını Maltha maddesi (Rum ateşinin atası) sayesinde kırmıştır. Kudüs'te çıkan Yahudi İsyanı'nın bastırılmasında önemli katkılar sağlamalarına rağmen askeri güçlerini kırmak amacıyla MS 72 yılında Roma İmparatorluğu tarafından ortadan kaldırılarak Suriye eyaletine bağlanmıştır.

Roma İmparatorluğu döneminde önemli asker kaynağı olan bölgeye erişimi kolaylaştırmak amacıyla asker kökenli Severan Hanedanı tarafında Fırat Lejyonu'na Chabinas Çayı (Cendere Çayı) üzerinde dünyanın en sağlam köprülerinden biri olan Cendere Köprüsü (Severan Köprüsü) inşa edilmiştir.

MS 670'te Emeviler, 758'de Bizans ve Sasaniler, 926'da Hamdaniler, 1226'da Seçuklular, 1284'e kadar Memlüklüler, Artuklular ve Dulkadiroğulları, 1393'te Timur ve 1516'dan sonra da Osmanlı İmparatorluğu bölgeye hakim olmuştur.

Kâhta şehri şu anda bulunduğu yere Cumhuriyetin ilk yıllarında taşınmış olup daha önce şimdiki Kocahisar (Antik Kâhta) köyünün bulunduğu yerde idi. MÖ 3. yüzyılın ilk yarısında Arsemes adlı bir kralın bu yörede hakimiyet kurduğu sanılmaktadır.

II. Selevkos'un (MÖ 246-225) kardeşi Arsemes adındaki bir kralın kendi adıyla anılan iki kent vardır. Bunlardan birincisi eski Kâhta kalesinin karşısındaki yukarı Arsemia'dır. Kâhta kalesi, Selçuklu İmparatoru Alparslan'ın Malazgirt zaferi (1071)'den sonra (1085) Selçuklular tarafından Bizanslılardan alınır. Yöre zaman zaman Malatya Danişmendlileri, Selçuklular ve Artuklular arasında el değiştirir. Kale daha sonra Melik'ul-Mansur tarafından onarılır (12. yüzyıl). Bir süre Harput Emirliği, Danişmendler ve Selçuklular arsında el değiştirir. Kaleyi daha sonra Sultan Alaeddin Keykubad'ın seraskeri Ceyli Bey zapt eder.

Bölgede Selçuklu hakimiyeti başlar (1226). Kâhta, Baba İshak ayaklanmasında (1240-1241) yağmalanır.

Kâhta kalesinin adı Memlüklüler ile Moğollar arasında geçen savaşlarda sık sık geçer. 1283-1289 yıllarında kale Halep valisi Kara Sungur tarafından alınır. Günümüzdeki haline getirilir. Daha sonra Osmanlı hakimiyetine geçer.

Timur, Malatya ve Kâhta'ya kadar olan kaleleri ele geçirince Yıldırım Beyazıd kalelere koyduğu muhafızları kovarak Türkmenlerden Kara Osman'ı tahta geçirir. Timur'un çekilmesiyle Memlüklüler bölgeye hakim olurlar (1417-1418). Memlüklülerin hakimiyeti Yavuz Sultan Selim'in bölgeyi ele geçirmesine kadar devam eder.

1516 yılında Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlı hakimiyetine girdikten sonra diğer ilçeler gibi önce Dulkadirli Emaretine, Kanuni Sultan Süleyman zamanında ise sancak merkezi haline getirilen Samsat'a bağlanarak Zülkadiriye eyaleti (Maraş)'ne bağlanır. Kâhta 1531 yılında Malatya'ya, 1349 yılında ise Hısn-ı Mansur'a (Adıyaman) bağlanır. 1859 yılında Malatya sancak olunca Kâhta'da diğer kazalar gibi yeniden Malatya'ya bağlanır. Bu durum Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılmasına kadar devam eder. 1859 yılında Kâhta'da bir Abdal ayaklanırsa da ayaklanma bastırılır.

Millî mücadele döneminde Mustafa Kemal'i yakalamak ve etkisiz hâle getirmek için görevlendiren Ali Galip, Malatya'da sıkıştırılınca Kâhta'ya gelir. Beraberindeki zatlarla Hacı Bedir Bey'e misafir olur. Hacı Bedir Bey'den umduğu desteği bulamayınca da 15.09.1919 günü Kâhta'dan Urfa'ya oradan da Halep'e kaçar. Fransızların Antep kuşatmasını yarmak amacıyla Kahta'da Rışwanlılar tarafından atlı akınları düzenlenmiştir.

Tarihî yerler

Nemrut Dağı Öreni, Cendere Köprüsü, Eski Kâhta kalesi, Arsemia, Karakuş Tümülüsü bunlar belli başlı ören yerleridir. Kahta'nın her tarafında bu ve buna benzer eşsiz kalıntılar bulunmaktadır. Dünyadaki en büyük Zeus Kralının heykeli Nemrut dağı öreninin üzerindedir.

Bu bölüm, Vikipedi'deki “Kâhta” maddesinden kısaltılarak alınmıştır (katkıda bulunanlar). Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.