Hakkari Haber Yazılımı

Hakkari haber sitesi için yerel veriler

Bir Hakkari haber sitesinin ulaşabileceği okur sayısı, bölgenin nüfusu ve yerleşim yapısıyla doğrudan ilişkilidir. Aşağıdaki veriler Hakkari'de haber yazılımı ve yayın planı yaparken fikir verir.

Hakkari, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan ve 279.681 kişilik nüfusuyla Türkiye'nin en kalabalık 64. ilidir. 7.095 km²'lik yüzölçümüne kilometrekare başına yaklaşık 39 kişi düşer.

İl sınırları içinde 5 ilçe ve bu ilçelere bağlı 68 mahalle bulunur. İlde en kalabalık ilçeler sırasıyla Yüksekova (121.314), Hakkari Merkez (76.165), Şemdinli (43.034), Derecik (24.869), Çukurca (14.299).

Hakkari'nin telefon alan kodu 0438'dir. Aşağıda ilin tüm ilçelerine ait sayfalara ulaşabilir, her ilçenin nüfusu ve mahalle sayısı hakkında bilgi edinebilirsiniz.

Nüfus rakamları her yıl Türkiye İstatistik Kurumunun veri portalında güncellenir. İldeki kamu kurumları, duyurular ve resmî bilgiler için Hakkari Valiliği sitesi en doğru kaynaktır.

Hakkari hakkında

Hakkâri, Türkiye'nin bir ilidir. Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alır. TÜİK verilerine göre 2021 sonu itibarıyla 278.218 kişilik nüfusa sahipti. Hakkâri'nin güncel nüfusu 282.191'dir. Ülkenin en kalabalık altmış ikinci ilidir. Tamamı Doğu Anadolu Bölgesi'nin doğusunda yer alır. Hakkâri'nin deniz seviyesinden yüksekliği yaklaşık 1.720 metredir. Yüzölçümü 7.095 km2'dir ve bu bakımından Türkiye'nin kırk sekizinci büyük ilidir. İlde km2ye 40 kişi düşmektedir. Hakkâri'de 5 ilçe, 8 belediye, bu belediyelerde 56 mahalle ve 125 köy bulunmaktadır. İlin batısında Şırnak, kuzeyinde Van, doğusunda İran ve güneyinde Irak vardır.

Tarihçe

Sırasıyla Hurri ve Urartu krallıklarının parçası olan Hakkâri, Pers İmparatorluğu'nun egemenliğinden sonra Arap egemenliğine geçmiştir. Abbâsîlerden sonra, 9. yüzyıldan itibaren bölgeyi yerel Kürt beyleri kontrol etmeye başlamış, 10. yüzyıldan itibaren bölge, Mervaniler'in eline geçmiştir. Kısa bir dönem Selçuklu hanedanına bağlı kalmıştır 16. yüzyılın başlarına kadar Van ve Amadiye bölgeleri Hakkâri'den yönetilmiştir. 12. yüzyıldan 19. yüzyılın ortalarına kadar Hakkâri emirleri tarafından yönetilmiştir. 1548 yılında ise Hakkâri Emirliği Osmanlı'ya tabi olmuştur.

Coğrafi konumu sayesinde pek çok millete ev sahipliği yapan Hakkâri, 1662 tarihinde Katolik mezhebini benimsemeyen Asuriler Diyarbakır metropoliti XIII. Mar Şimun Denha önderliğinde yeniden örgütlenerek Hakkâri'nin Kodşanis/Koçanis (hâlen Konak) köyünü patriklik merkezi olarak benimsemişlerdir. Nasturi patrikleri 1918 yılına kadar bu köyde ikamet etmişlerdir. 19. yüzyıl ortalarına dek Hakkâri nüfusunun yaklaşık yarısını oluşturan Nasturiler, 1843 ve 1846'da Cizre Emiri Bedirhan Bey ile Hakkâri Emiri Nurullah Bey'in düzenlediği iki saldırıda önemli ölçüde zayiat vermişlerdir. 1915-18 döneminde aşiretlerle çatışan Hakkâri Nasturileri önce İran'da Urmiye yöresine ve daha sonra İngiliz yönetimine giren Irak'a iltica etmişler, 1924'te topluca geri dönmeye teşebbüs etmişlerse de 12-28 Eylül 1924 tarihleri arasında yürütülen Şemdinli Harekâtı ile tenkil edilerek geri püskürtülmüşlerdir.

Daha önceleri Siirt iline bağlı olan Beytüşşebap ilçesi, 6 Mayıs 1936'da Hakkari iline bağlandı. Çukurca 1953'te Hakkâri merkezden ayrılarak ilçe yapıldı. 1957'de Uludere, Beytüşşebap'tan ayrılarak ilçe oldu. Bu iki ilçe 1990'da kurulan Şırnak iline bağlandı. Derecik 2018'de Şemdinli'den ayrılarak ilçe statüsüne kavuştu.

Coğrafya

Doğusunda İran ve güneyinde Irak ile komşu olan Hakkâri'nin batısında Şırnak, kuzeyinde ise Van illeri vardır. En yüksek noktası 4.150 metreye ulaşan Cilo Dağı, Hakkâri sınırları içerisindedir.

Hakkâri il sınırları çok çetin ve zorlu coğrafi koşullara sahiptir. Yüzölçümünün çok büyük bir kısmı dağlık alandır. Bölgede Yüksekova ilçe merkezi dışında düzlük alan bulunmamaktadır. Dağların yükseltisi birçok yerde 3.000 metreyi geçebilmektedir. Ülkenin en yüksek ikinci noktası olan Cilo Dağı, Hakkâri il sınırları içerisindedir. Şehrin Irak ile sınır oluşturan Çukurca ve Şemdinli yöreleri kuzey kesime göre daha az yükseltiye sahiptir.

Yüksek rakım ve zorlu coğrafi koşullar, Hakkâri iklimini elverişsiz bir konuma getirmiş bulunmaktadır. Yazları sıcak ve kurak, kışları çok soğuk ve yağışlıdır. Doğu Anadolu Bölgesi'nin en çok yağış alan yerlerinden biridir. En çok yağış ilkbaharda düşmekle beraber kışın kar örtüsü uzun süre yerde kalabilmektedir. İlkbaharda düşen yağışlar aylık olarak 100 mm'yi geçmektedir. Yıllık yağış yaklaşık 800 mm'dir. Yıllık sıcaklık ortalaması 10 °C'dir. Kış ve yaz ayları arasındaki sıcaklık farkı bir hayli fazladır.

Ekonomi

Geçim kaynaklarının başında sınır ticareti ve hayvancılık gelir. Son yıllarda gerek özel sektör ve devletin istihdam teşvikleriyle Hakkâri ve ilçelerinde istihdamda canlanma sağlansa da yeterli düzeyde değildir. Sınır ticareti Irak ve İran'a açılan sınır kapıları ile yapılmaktadır.

Yönetim

Türkiye'de cumhuriyetin ilanından sonra Hakkâri ili mecliste 1927 yılına kadar 1, 1927-1934 arası 2, 1939-1983 yılları arası 1, 1983-1999 yılları arasında 2 milletvekili ile temsil edildi. 1999 yılında yapılan kanun değişikliğiyle Hakkâri ilini temsil edecek milletvekili sayısı üçe çıkartıldı.

Hakkâri ili, 1933 yılında ilçeye dönüştürüldü ve Van iline bağlandı. 1936'da yeniden il olmasına karşın, 1939 seçimlerine kadar Van iline bağlı olarak temsil edildi.

İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezî yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen, ilçe belediye meclisi için de oy kullanarak ilçe belediye meclisini oluşturur. İldeki tüm seçmenler ayrıca il genel meclisi için oy kullanarak il genel meclisinin oluşmasını sağlar.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır. İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, il özel idaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik il encümenini seçer.

Merkezî yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl özel idaresi (il genel meclisi ve il encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Hakkâri Valisi, 1964-Kayseri Yeşilhisar doğumlu İbrahim TAŞYAPAN’dır. Şubat 2026/63 sayılı kararnameyle, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürü iken atanmıştır.

2019 Türkiye yerel seçimleri sonunda Hakkâri Belediye Başkanlığını kazanan Cihan Karaman (HDP), 18 Ekim 2019 tarihinde görevden alınmış, yerine Hakkâri Valisi İdris AKBIYIK kayyum olarak atanmıştır.

Ayrıca Yüksekova'nın HDP'li belediye başkanı da seçildikten sonra İçişleri Bakanlığı tarafından görevden alınmış, yerine ilçe kaymakamı kayyum atanmıştır.

2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Hakkâri İl Genel Meclisi üye sayısı, 7 AK Parti, 9 HDP ve 1 Bağımsız olmak üzere 17’dir.

2018 genel seçimleri sonucunda Hakkâri'yi temsilen TBMM'ye AK Parti'den 1 milletvekili (Husret Dinç) ve HDP'den 2 milletvekili (Leyla Güven, Sait Dede) seçilmiştir.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde Hakkâri’de DEM Parti adayı Mehmet Sıddık Akış, %48,92 oy alarak belediye başkanı seçilmiştir.

Spor

2018-2019 Sezonu sonunda, Hakkâri'nin futbol liglerindeki tek takımı Yüksekova Belediyespor, BAL grubunda 9. olmuştur. Kadınlar futbol 1. ligindeki Hakkârigücü, lig 6. sı olmuştur. Ayrıca Voleybol erkekler 2. liginde 2, bayanlar 2. liginde 1 takımı bulunmaktadır.

Bu bölüm, Vikipedi'deki “Hakkâri (il)” maddesinden kısaltılarak alınmıştır (katkıda bulunanlar). Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.