Erzurum İspir Site Tasarım

İspir site tasarımında hedef kitle

İspir web tasarım projesinde hedef kitleyi tanımak; hangi sayfaların öne çıkacağını, iletişim bilgilerinin nasıl sunulacağını ve hizmet bölgesinin nasıl anlatılacağını belirler.

İspir, 13.984 kişilik nüfusuyla Erzurum'un 20 ilçesi arasında nüfus bakımından 14. sıradadır ve il nüfusunun yüzde 1,9 kadarını barındırır.

İlçede 101 mahalle bulunur. En kalabalık mahalleler Karşıyaka (2.025), Yukarı (1.750), Çamlıkaya (568), Elmalı (503), Aksu (346).

İspir'de kullanılan posta kodları 25900'dür; sabit hat telefon kodu ise Erzurum genelinde olduğu gibi 0442'dir.

İlçe ve mahalle nüfuslarının en güncel hâli Türkiye İstatistik Kurumunun veri portalında yayımlanır. Mahallelerin posta kodlarını PTT posta kodu sorgulama sayfasından, il genelindeki resmî duyuruları Erzurum Valiliği sitesinden takip edebilirsiniz.

İspir hakkında

Etimoloji

Türkçe İspir kelimesinin Speri (სპერი) adından dönüşüme uğradığı ve Speri adının da Sasperi'den (სასფერი) veya Sasperilerden (სასპერები) türediği düşünülmektedir. Sasperi adı, Gürcüce "sa-" (სა-) ön ekiyle türediği için bu isim bir İber terimine dönüşmüştür. Nitekim Sasperiler adı Ksenofon'da geçmektedir.

Tarihçe

İspir ve çevresi, Doğu Anadolu Bölgesi'ni Karadeniz kıyılarına ve Kafkasya'ya bağlayan, tarihin çeşitli dönemlerinde askerî ve ticarî amaç ile kullanılan doğal ve tarihî yollar üzerindedir. Özellikle Serçeme Vadisi-İspir güzergahında bulunan çok sayıdaki kale ve garnizon, burasının eskiden beri kullanılan bir anayol olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra İspir, tarım ve hayvancılığa elverişli olmasından dolayı çevresinden göç almıştır. Adını Sasperler'den aldığı iddia edilen İspir; Hurri, Urartu, Saka (İskit), Med, Pers, Roma, Bizans, Sasani, Emevi, Abbasi, Selçuklu, İlhanlı, Karakoyunlu, Timurlu, Akkoyunlu, Gürcü Krallığı ve Osmanlı devletlerinin egemenliğinde bulunmuştur. İspir ve çevresi Urartular'a ait çivi yazılı belgelerde Kulka (Qulha) adıyla geçmektedir.

Bizans egemenliğinde Sper adıyla anılan yerleşim, Bizans-Gürcü mücadelesine sahne olmuştur. 1048'de Selçuklu kuvvetlerince ele geçirilen İspir ve çevresi, Malazgirt Meydan Muharebesi'ne kadar Bizans ve Selçuklu arasında sıklıkla el değiştirmiştir. Alp Arslan tarafından Ebû'l- Kasım Saltuk'a verilen bölgeyle birlikte İspir de 1072 yılında kurulan Saltuklu Beyliği'nin hakimiyetine girdi. 1202 yılında beyliğin yıkılmasından sonra II. Süleyman Şah tarafından kardeşi Mugis ed-Din Tugrul Şah'a Erzurum ve çevresiyle birlikte bırakıldı. Erzurum Selçukluları olarak da adlandırılan kısa dönem sonrasında 1230 yılında Anadolu Selçuklu Devleti'nin hakimiyeti olan bölgeyi 1242 yılında Moğollar ele geçirdi. Daha sonra İspir ve çevresi İlhanlılar, Eretna Beyliği, Karakoyunlu, Timurlular ve Akkoyunlu hakimiyetinde kalmıştır. 1499'da İspir Kalesi Osmanlı güçlerince ele geçirilse de kısa süre içerisine Gürcü kuvvetlerince geri alındı.

1514 yılı Çaldıran Seferi sonrasında Osmanlı hakimiyetine giren ve 1515 tarihinde sancak olan İspir, aynı yıl içerisinde yeni kurulan Diyarbekir eyaletine bağlanmıştır. 1535 yılında yeni kurulan Erzurum eyaletine bağlı bir sancak olmuştur. 1642 tarihli Avarız Defterinde İspir kazasında 12 Müslüman hane, 17 Gayrimüslim hane, 139 asker ile 10 din görevlisi bulunmaktaydı. İspir kazası toplamında ise 531 Müslüman ile 286 Gayrimüslim hane bulunuyordu. 1835 tarihli nüfus yoklama defterine göre İspir'de kaza merkezi ile birlikte 152 yerleşim alanı bulunmaktadır. Bu sayımda İspir kaza merkezi ve köylerinde yaşayan toplam erkek sayısı 11.308 kişi olup bunun 10.691'i Müslüman erkek geri kalan 617 erkek ise Gayrimüslim nüfusu oluşturmaktaydı

1839 tarihli kaynaklarda İspir, nahiye olarak kayıtlara geçmiştir. 1880 yılına kadar Erzurum merkez sancağına bağlı kaza olan İspir, bu tarihte yeni sancak yapılan Bayburt'a bağlanmıştır. Bayburt'un kaza statüsüne düşürülmesi üzerine İspir 1888 yılında yeniden Erzurum merkez sancağının bir kazası oldu. 1892-1898 yıllarında İspir, 143 köyü olan kaza konumundaydı. 1895-1896 yıllarında yerleşime telgraf hattı gelmiştir. 1900 yılında Bayburt-İspir arası posta sürücülüğü hizmete geçmiştir. Gene 1900 yılında yeni "Hükûmet Konağı" hizmete açılmıştır.

İspir ve çevresi 1916–1918 yılları arasında Rus egemenliğinde kaldıktan sonra 25 Şubat 1918'de Kazım Karabekir komutasındaki 1. Kafkas Kolordusuna bağlı birliklerce geri alındı.

Coğrafya

İspir ilçesi Erzurum il merkezinin 143 km kuzeyinde yer almaktadır. İlçenin yüzölçümü 2.129 km²dir. İspir ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.197 metredir. İlçe sınırları içerisinde 2.400 ile 3.900 metre arasında yükseklikte irili ufaklı çok sayıda dağ bulunmaktadır. Kaçkar, Mescit Dağı 3.240 m, Deve Dağı 3.363 m, Bozan Dağı 2.924 m, Sandık Dağı 3.186 m, Yassı Dağ 2500 m, Kazancık Dağı 2.750 m, Korga Dağı 2.364 m Ayazöldüren Dağı 2.500 m, Asniyar Dağı 3.040 m, Dilek Dağı 3.549 m, Hasan Dağı 2.900 m ve Nevse Dağı 3.114 m bu dağlardan önemli olanlardır. Dünyanın en hızlı akan nehirlerinden birisi olan Çoruh Nehri İspir'den geçmektedir. Su sporları, özellikle rafting için ilçede çok uygun alanlar vardır.

2014 yılı verilerine göre İspir, sahip olduğu 76.865 hektar orman arazisi ile Erzurum ilindeki en fazla orman arazisine sahip ilçe durumundadır.

Kültür ve toplum

İspir, tarihî yapısı ve önemli bir geçit noktası olması nedeniyle kültürel açıdan zengin bir coğrafyadır. Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinin geçiş noktasında bulunan İspir bu bölgelerin kültürlerini bir arada barındırır. İspir'de horon ve bar oyunları geleneksel halk oyunlarını oluşturur. Tulum, yörede ağırlıklı olarak kullanılan çalgı olmakla birlikte davul ve zurna da kullanılmaktadır. Yöre halkı Türk ve Hemşinli nüfustan oluşmaktadır.

Bu bölüm, Vikipedi'deki “İspir” maddesinden kısaltılarak alınmıştır (katkıda bulunanlar). Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.