Ardahan Damal Yazılım Hizmetleri

Damal yazılım projelerinde hedef kitle

Damal'da yazılım hizmetleri planlarken kullanıcı ve müşteri kitlesinin büyüklüğü, sistemin kapasitesini ve entegrasyon ihtiyaçlarını belirler.

Damal, 4.526 kişilik nüfusuyla Ardahan'ın 6 ilçesi arasında nüfus bakımından 6. sıradadır ve il nüfusunun yüzde 5,0 kadarını barındırır.

İlçede 8 mahalle ve 7 köy bulunur. En kalabalık mahalleler Mustafa Kemal (667), Konuk Sever (530), Serhat (443), Cumhuriyet (331), Çaybaşı (196).

Damal'da kullanılan posta kodları 75600'dür; sabit hat telefon kodu ise Ardahan genelinde olduğu gibi 0478'dir.

İlçe ve mahalle nüfuslarının en güncel hâli Türkiye İstatistik Kurumunun veri portalında yayımlanır. Mahallelerin posta kodlarını PTT posta kodu sorgulama sayfasından, il genelindeki resmî duyuruları Ardahan Valiliği sitesinden takip edebilirsiniz.

Damal hakkında

Damal, Ardahan ilinin bir ilçesidir. Etrafı Posof, Hanak ve Gürcistan ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 165 km²dir. İl genelindeki nüfusu en az ilçedir.

İlçe, her yıl 15 Haziran-15 Temmuz arasında saat 18.00'den itibaren Karadağ sırtlarında Atatürk silüetinin belirmesi ve yaklaşık 20 dakika izlenebilmesi ile bilinir. Bu tarihlerde Atatürk'ün İzinde-Gölgesinde Damal Müzik Şenlikleri düzenlenmektedir.

İlçe merkezi ve buna bağlı bütün köylerde Dadali Türkmenleri yaşar. İlçede, yörenin geleneksel Türkmen giysilerini taşıyan ve "Damal bebeği" denilen folklorik bebekler üretilmekte ve ihraç edilmektedir.

İklim

Yörede karasal iklim hüküm sürmektedir. Yağış ülke ortalamasının altındadır. Kışın -40 dereceye düşen soğuk, yöreyi olumsuz etkilemektedir. Rakım ilçe merkezinde 2.200, yaylalarda 2.500 metreyi bulmaktadır.

Tarihçe

Damal, Gürcüce kaynaklarda Tamali (ტამალი) olarak geçer. Ardahan bölgesinin Türkler tarafından ele geçirilmesinden itibaren Türkçe kaynaklarda "Damal" biçiminde yazılmıştır. Nitekim Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de Damal (دامال) olarak geçer. Bu ad altında Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesinde üç köy kaydedilmiştir. 93 Harbi'nde Ardahan bölgesini ele geçiren Ruslar ise, bu köyleri Gürcüce yazılışına uygun biçimde Tamal (Тамал) olarak kaydetmiştir.

Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Damal" ve "Damala" adını taşıyan üç köy daha bulunuyordu. Bunlardan biri olan Damala (دمالە) Ahasihe livasının Aspinza nahiyesinde, diğer Damala (دمالە) Poshov livasının Güney nahiyesinde, üç köy olarak kaydedilmiş olan Damal (دامال) ise, Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesinde yer alıyordu. Damal ve Damala, Gürcüce Tamali (ტამალი) ve Tamala (ტამალა) yer adlarından değişime uğramıştır. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, "Damali"nin (დამალი) Gürcüce bir kelime olduğunu yazmış, ama anlamını vermemiştir.

Küçük Damal (Damal-i Küçük) köyünde 10. yüzyıla ait Küçük Tamali Kilisesi'nin varlığı, buranın çok eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Öte yandan Büyük Damal (Damal-i Büzürg), Aşağı Damal (Damal-i Süfla) ve Küçük Damal (Damal-i Küçük) köylerinin 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde yer alması, bu yerleşmelerin Osmanlı döneminden önce var olduğuna işaret etmektedir. Küçük Tamali Kilisesi'nin inşa edildiği 10. yüzyılda bu bölge Gürcü Krallığı sınırları içinde bulunuyordu. Kveli Kalesi Savaşı'ndan (1080) sonra bir süre Büyük Selçuklu Devleti sınırları içinde kalan üç köy, 1121 tarihindeki Didgori Savaşı'nın ardından birleşik Gürcistan Krallığı'na geçti. Osmanlılar bu bölgeyi, Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe Atabeyliği'nden (1268-1625) 1550 yılında ele geçirdi.

Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg (Büyük Ardahan) livasının Meşe nahiyesinde, "Damal" adı altında üç adet köy kaydedilmiştir. Bu köyler Damal-i Büzürg (دامال بزرك), Damal-i Süfla (دامال سفلا) ve Damal-i Küçük (دامال كوچك) adlarını taşıyordu. Damal-i Büzürg (Büyük Damal), Damal-i Süfla (Aşağı Damal) ve Damal-i Küçük (Küçük Damal) bu defterde boşalmış yerleşimler olarak yer almıştır. Osmanlıların eline geçmesi üzerine köylerin Hristiyan nüfusu göç etmiş olabilir. Bununla birlikte bu köyler Osmanlı döneminde yeniden meskûn hale gelmiştir.

Büyük Damal, Aşağı Damal ve Küçük Damal köyleri, uzun süre Osmanlı egemenliği altında kaldıktan sonra 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonucunda Çarlık Rusya'nın eline geçti. Rus idaresinde bu köyler Ardahan Okrugu'nun Ardahan kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazaya bağlı olan ve 9 köyden oluşan Tamal nahiyesi (маркяз: merkez) içinde yer alıyordu. 1886 yılı tespitine göre, Yukarı Tamal'da (Верхний Тамал) 162 kişi, Aşağı Tamal'da (Нижний Тамал) 130 kişi ve Küçük Tamal'da (Малый Тамал) 49 kişi yaşıyordu. Üç köyün de nüfusu "Türkmen" olarak kaydedilmiştir. Tamal nahiyesinin nüfusu ise, 1.168'i Türkmen ve 4'ü Kürt olmak üzere, 1.172 kişiden meydana geliyordu.

Yukarı Tamal, Aşağı Tamal ve Küçük Tamal köyleri, Birinci Dünya Savaşı'ın sonlarında Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında (15 Şubat-17 Mart 1921) Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü askerleri bölgeden çekildi ve bu köyleri de kapsayan Ardahan bölgesi Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla bu üç köy de Türkiye'ye bırakıldı.

Ekonomi

İlçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Bunun yanı sıra büyük kentlere mevsimlik işçilik için gidiş de gelir kaynakları arasındadır.

Karasal iklimin hüküm sürmesi, kışın sert ve uzun geçmesi nedeniyle sebze, bağ ve bahçe tarımı yapılamamaktadır.

Bu bölüm, Vikipedi'deki “Damal” maddesinden kısaltılarak alınmıştır (katkıda bulunanlar). Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.