Muş Merkez Yazılım Hizmetleri

Muş Merkez yazılım hizmetleri için yerel veriler

Muş Merkez'de yazılım hizmetleri planlarken kullanıcı ve müşteri kitlesinin büyüklüğü, sistemin kapasitesini ve entegrasyon ihtiyaçlarını belirler.

Muş Merkez, 203.810 kişilik nüfusuyla Muş'un 6 ilçesi arasında nüfus bakımından 1. sıradadır ve il nüfusunun yüzde 52,4 kadarını barındırır.

İlçede 50 mahalle ve 99 köy bulunur. En kalabalık mahalleler Saray (14.867), Hürriyet (14.612), Yeni (13.242), Sunay (12.614), Kültür (10.221).

Muş Merkez'de kullanılan posta kodları 49001 ile 49300 arasındadır; sabit hat telefon kodu ise Muş genelinde olduğu gibi 0436'dır.

Bu sayfadaki nüfus bilgileri yıllık olarak güncellenir; resmî rakamlar Türkiye İstatistik Kurumunun veri portalında yer alır. Muş geneline ilişkin duyurular için Muş Valiliği sitesine bakabilirsiniz.

Muş Merkez hakkında

Muş (Ermenice: Մուշ, Kürtçe: Mûş), Türkiye'nin Muş ilinin merkezi olan şehir ve aynı isimli merkez ilçesidir.

Yerleşim ilin batısında yer alır. Çavuş Dağı'nın kuzeydoğu eteklerinde kurulmuş olan kentin tarihsel çekirdeği kalenin çevresidir. İstasyonun yer aldığı Muş Ovası'na doğru sekiler halinde gelişen kentin eski ve yeni kısımları arasında 200 m yükseklik farkı vardır. Muş'un deniz seviyesinden yüksekliği 1.250 metre üzerindedir. Merkez ilçenin yüzölçümü 2.818 km²dir.

Muş Ovası'nın kenarında kurulan bu Doğu Anadolu Bölgesi şehri, lalesi ve üzümü ile tanınır. Kent ve daha çok il Selçuklu dönemi eserleri; Malazgirt Savaşı ve Alparslan ile özdeşleşmiştir. Muş ilçesi, kuzeyden Varto; doğudan Bulanık, Hasköy ve Korkut ile komşudur. Malazgirt ilçesi ile sınırı yoktur. Solhan, Kulp ve Hınıs ile de sınırdaştır.

Muş, 1929 yılında Bitlis vilayetinden ayrılarak kurulan ilin merkezi haline gelmiştir. Coğrafi açıdan, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat-Van Bölümü içerisinde yer alır. Muş ili ve şehri ayrıca Doğu Anadolu Bölgesi Kalkınma Projesi içinde yer almaktadır.

Etimoloji

Muş isminin nereden geldiğine yönelik farklı tezler vardır. Ancak bunlardan en çok kabul göreni, Muşkilerden geldiğine yönelik olanıdır. Muşki kavmi, Muş güneyi dağlarında barınmışlar ve kuvvetli bir ihtimalle de bugün Kızıl Ziyaret tepesinde bulunan kaleyi de onlar yapmışlardır. Bu kale daha sonra I. Süleyman tarafından yıkılmıştır. Muş çevresinde bulunan birçok tarihî eserde Muşkilerin alameti olduğu söylenen yonca kabartmasına rastlamak mümkündür.

Tarihçe

Asur kaynaklarına göre Muş yöresi MÖ 13. yüzyılda Urartulara bağlı Nairi ülkesinin sınırları içerisindeydi. Daha sonraki kaynaklarda Taron adıyla geçen yöre sırasıyla İskit, Med, Pers, Makedon, Selevkos, Roma, Part, Arsakes ve Bizans yönetiminde kaldı. Birkaç kez Romalılar ile Partlar ve Bizanslılar ile Sasaniler arasında el değiştirdi. Daha sonra Emevilerin ve Abbasilerin egemenliğine girdi. Göçebe Türkmen topluluklar yöreye yerleşmeye başladı.

973 yılında İmparator I. İoannis'in düzenlediği seferde yapılan anlaşma uyarınca Ermeni Bagratuni Krallığı egemenliğindeki Taron Bölgesi Bizans hakimiyetine girerken, anlaşma sonrasında imparator şehri ziyaret etmiştir. Bizans hakimiyeti sırasında Muş şehri ve civarı vassal olarak Ermeni prensler idaresinde görülmektedir. 11. yüzyıl ortalarında Muş bölgesine Selçuklular'a tabi Türkmen beylerinin akınları görülmeye başlamıştır. Malazgirt Meydan Muharebesini takip eden süreç sonucunda 1100-1102 tarihleri arasında birçok yerleşimle birlikte Muş'da Sökmen el-Kutbî tarafından ele geçirilmiş ve bunun sonucunda şehir kendisince kurulan Ahlatşahlar Beyliğinin hakimiyetine girmiştir. 1207 yılında Muş'un Eyyubiler'in hakimiyetine girdiği görülmektedir. Muş, Eyyubiler'in zayıflamasıyla birlikte Bitlis Emirliği'nin etkisi altına girmeye başlamıştır.

Ekonomi

Muş kenti, ekonomik açıdan geri kalmış şehirlerdendir. İklimsel ve coğrafi özellikler sebebiyle ekonomik gelişme gösterememektedir. Muş ilinde sanayi gelişmemiştir. Kent ekonomisinde sanayi ve ticaret tüm sektörün %10'unu, hizmet sektörü ise %70'ini oluşturmaktadır. Merkez köyler de katıldığında hizmet sektörü yerini tarım sektörüne bırakır.

Merkez ilçe genelinde ekonomik yapı temelde hayvancılık ve tarıma dayalıdır ve halkın büyük kısmı kırsal alanda yaşadığı için, merkez ilçe nüfusu düşüktür. Tarım ve hayvancılık da büyük ölçüde geleneksel yöntemlerle yapıldığı için verim çok düşüktür. Muş ovasında yetiştirilen ürünler, şekerpancarı, nohut ve tahıldır. Bunun yanında tütün üretimi de yapılmaktadır.

Muş‘ta kişi başına düşen gelir 578 Dolar'dır. Karasal ve sert bir iklime sahip olan Muş kentinde, hayvancılığa dayalı sanayi geliştirilmesi ve üniversiteye önem verilmesi planlanmaktadır. Ancak hayvancılığın geliştirilmesi ve hayvancılıktan verim alınması için çalışmalar yapılması da gündeme gelmektedir. Kurulan Muş Alparslan Üniversitesi'nin kente canlılık katması beklenmektedir.

Şeker fabrikası bölgenin önemli sanayi tesisidir. Süt ürünleri, un, yem, çivi ve tel fabrikası yanında kırsal kesimdeki el tezgâhlarında dokunan halılar ekonomiye katkıda bulunur.

Spor

Şehrin en büyük ve en köklü spor kulüplerinden Muşspor, 1984'te kurulmuş (1990-1991) sezonunda Zeki Eker'in başkanlığı döneminde 3. Lig 2. Grup'ta şampiyon olan kulüp, tarihinde ilk kez 2. Lig'e (Şu anki 1. Lig) yükselmiştir. 2006'da kapanmıştır.

2015'te ise Muşspor FK Muşspor (2015) kurulmuştur. Kulüp şehrin tek profesyonel futbol kulübü olarak 2. Lig'de mücadele etmektedir.

Eğitim

Muş'ta kayıtlı 305.010 kişinin %89,5'i okuma-yazma bilmektedir. Bu oran erkeklerde %97,7 iken kadınlarda %89,5 oranındadır. Muş'ta 8.774 öğrenci taşımalı eğitimden yararlanmaktadır. 14.736 öğrenci muhtelif okul pansiyonlarında konaklamaktadır. Muş'ta 5.638 öğretmen görev yapmakta olup 1.342 öğretmen ihtiyacı bulunmaktadır. Muş'ta yükseköğretim sınavlarına girip de yerleşen öğrencilerin oranı %58,71 oranındadır. Bu oranla Türkiye'de 75. sıradadır.

Muş genelinde 16 adet okulöncesi eğitim kurumu bulunmaktadır. Okullaşma oranı %22,37'dir.

Bu bölüm, Vikipedi'deki “Muş” maddesinden kısaltılarak alınmıştır (katkıda bulunanlar). Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.