Şırnak İdil Yazılım Hizmetleri

Şırnak İdil yazılım hizmetleri için yerel veriler

İdil'de yazılım hizmetleri planlarken kullanıcı ve müşteri kitlesinin büyüklüğü, sistemin kapasitesini ve entegrasyon ihtiyaçlarını belirler.

İdil, 76.548 kişilik nüfusuyla Şırnak'ın 7 ilçesi arasında nüfus bakımından 4. sıradadır ve il nüfusunun yüzde 13,3 kadarını barındırır.

İlçede 9 mahalle ve 63 köy bulunur. En kalabalık mahalleler Yeni (10.183), Turgut Özal (8.337), Yukarı (5.529), Atakent (5.432), Aşağı (3.148).

İdil'de kullanılan posta kodları 73300 ile 73320 arasındadır; sabit hat telefon kodu ise Şırnak genelinde olduğu gibi 0486'dır.

Bu sayfadaki nüfus bilgileri yıllık olarak güncellenir; resmî rakamlar Türkiye İstatistik Kurumunun veri portalında yer alır. Şırnak geneline ilişkin duyurular için Şırnak Valiliği sitesine bakabilirsiniz.

İdil hakkında

İdil, Şırnak ilinin bir ilçesidir. Tarih boyunca Süryani kültürünün önemli merkezlerinden biri olan ilçe, zengin tarihî ve kültürel mirasıyla dikkat çeker.

Şehirde Meryem Ana Kilisesi bulunmaktadır. Anadolu'da Hatay'dan sonra Hristiyanlığın yaşanmaya başlandığı ikinci şehirdir. Şehrin Cizre'ye, Midyat'a, Nusaybin'e, Suriye ve Irak sınırına olan yakınlığı ve topoğrafik özellikleri tarihinde önemli bir rol oynamıştır.

İlçede karasal iklim hüküm sürmektedir ve bitki örtüsü bakımından zengindir. Şırnak'a 67 km uzaklıkta olan ilçe, Nusaybin sınır kapısına 89 km uzaklıktadır. İlçe merkezinin yüzölçümü 1.148 km²dir. İdil ilçe merkezinin denizden ortalama yüksekliği 771 metredir.

İlçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Yetiştirilen tarımsal ürünlerin başında arpa, buğday, karpuz, kavun, mercimek, nohut ve üzüm gelmektedir. İlçe, Süryanilerin yoğun yaşadığı dönemlerde üzüm bağları ve şarap yapımıyla ün kazanmıştır.

Süryani nüfusunun çoğunlukta olduğu bir ilçe olan İdil'in ilçe merkezine 1970'li yıllardan sonra Müslüman köylerin ve göçer ailelerin yerleşmesi, buna karşın Süryani vatandaşların yurt dışına ve büyük şehirlere göç etmesiyle demografik yapısı değişmiştir. Hâlen İdil'de yaşamakta olan çok az sayıda Süryani aile mevcuttur. Yeni yeni restore edilen taş evlerle tarihi bir görünüme kavuşmuştur. 2013'te tamamlanan Şırnak Havalimanı'na 15 km uzaklıktadır. İlçede Şırnak Üniversitesi'nin Ziraat Fakültesi yerleşkesi ile İdil Meslek Yüksek Okulu bulunmaktadır.

Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi sırasında Midyat İlçesi ile birlikte Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanmıştır. 18 Mayıs 1990 tarih ve 20522 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Mardin ilinden ayrılarak Şırnak iline bağlanmıştır.

Tarihçe

İdil'in tarihi, antik dönemlere uzanır. Kaynaklara göre ilçe, M.Ö. 500'lü yıllarda Palmira Kraliçesi Zenobia'nın eşi Zabdai'nin hakimiyet bölgesinde yer almış ve Beth-Zabdai (Zabdai'nin Evi) olarak anılmıştır. Bu isim aynı zamanda "Bereketin Evi" veya "Mağdurun Evi" anlamlarına da gelir.

M.Ö. 539'da Persler bölgeye hakim olmuş, milat zamanında Romalılar ve Yunanlar ortak yönetim kurmuş, M.S. 320'den itibaren Bizans İmparatorluğu'nun egemenliğine girmiştir. M.S. 700'lü yıllardan sonra Halifeler bölgede hakimiyet kurmuştur.

M.S. 1200-1300 yılları arasında yaşanan savaşlar sonucunda halk, Beth-Zabdai ismini Azech olarak değiştirmiştir. Azech, "Direnen" anlamına gelir. Aynı dönemde Artukluların hakimiyetiyle Süryanice yasaklanmış, sadece Arapçaya izin verilmiştir. Timur'un bölgeye gelerek tahribat yapması da bu dönemde gerçekleşmiştir.

İdil ismi, 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte verilmiştir. İlçe, 18 Mayıs 1990 tarih ve 20522 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı Kanun ile Mardin ilinden ayrılarak Şırnak iline bağlanmıştır.

Coğrafya

İdil, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, Şırnak ilinin batısında yer alır. Kuzeyinde Dargeçit ve Güçlükonak, güneyinde Suriye sınırı bulunur (sınır uzunluğu yaklaşık 24 km). İlçenin kuzeyi dağlık, güneyi ovalıktır. Dicle Nehri, kuzeydoğuda doğal sınır oluşturur.

Karasal iklim hakimdir; yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlıdır. Bitki örtüsü genelde bozkır olup, Dicle Nehri yakınlarında daha yoğundur.

Tarihi eserler

Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü envanterine göre İdil'de bulunan başlıca tarihi eserler şunlardır:

Mor Aday, Mor Barsavmo, Mor Dodo, Mor Eseyo, Mor Kavmi, Mor Melke, Mor Şalito, Mor Tuğma, Mor Yakup, Mort İsminu, Mort Meryem Kiliseleri

İlçe merkezinde, Süryani Ortodoks Cemaati'ne ait faal bir kilisedir. Antakya'dan sonra dünyanın en eski ikinci kilisesi olarak kabul edilir.

Öğündük köyünde bulunan bu kilise, Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 23.02.2012 tarih ve 33/1 sayısı ile yapılmıştır.

İdil'in en eski yerleşimlerinden olan Haberlî (Süryanice: Bsorino), yaklaşık 25 kilise ve manastıra ev sahipliği yapar. Başlıcaları Mor Dodo Kilisesi ve Mor Barsavmo Manastırı'dır.

İlçe merkezinin 29 km güneyinde, Oyalı köyü yakınında bulunan bu alanda 33 adet kaya oyma yerleşimi (28'i mesken, 4'ü sarnıç, 1'i cami) tespit edilmiştir.

Kültür ve mutfak

İdil, Süryani kültürel mirasının önemli merkezlerindendir. Günümüzde bu miras kiliseler, manastırlar ve taş evlerle yaşatılmaktadır.

Yöresel yemekler arasında Hekeheşandi (yağsız pilav, kıyma, yumurta), Kutlık (içli köfte benzeri), Serbidev ve Kipe (bumbar dolması) sayılabilir.

Ekonomi

Tarım (buğday, arpa, mercimek, nohut, üzüm, kavun, karpuz) ve hayvancılık (özellikle küçükbaş) başlıca geçim kaynaklarıdır. Cizre'ye yakınlık, ticaret ve lojistik faaliyetlerini olumlu etkiler.

Ulaşım

İlçe, Cizre–Midyat–Mardin–Batman karayolu ve E-24 (İpek Yolu) güzergahı üzerindedir. Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı'na 15 km uzaklıktadır.

Bu bölüm, Vikipedi'deki “İdil, Şırnak” maddesinden kısaltılarak alınmıştır (katkıda bulunanlar). Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.